Gevelbekleding

Naast de traditionele spouwmuurconstructie met een buitenmuur in gevelsteen, kunnen nog andere gevelbekledingen gebruikt worden. Deze kunnen aangebracht worden op een massieve of snelbouwmuur van 14 of 18 cm. Ze kunnen – zeker bij verbouwingen – alle aanpassingen (bv. nieuw of dichtgemetseld raam) proper wegwerken en de bouwtechnische eigenschappen van wanden verbeteren (waterdichting, thermische isolatie). Hierbij dienen wel een aantal aspecten bekeken te worden, los van de criteria van de vergelijkingstabellen.

Stedenbouwkundig :
In vele gevallen zijn de gevelmaterialen bepaald in stedenbouwkundige voorschriften. Alvorens je keuze te maken informeer je best bij de gemeentelijke bouwdienst wat mag.

Bouwtechnisch :
Een buitenmuur moet op bouwtechnisch vlak zowel voor een waterdichting als voor een thermische isolatie zorgen (om condensatievorming te voorkomen). Voor de thermische isolatie dient meestal nog een onderconstructie aangebracht te worden, hetzij een stijve isolatieplaat (bij bepleisteringen), hetzij een houten onderconstructie waartussen geïsoleerd wordt. In de vergelijkingstabellen is enkel rekening gehouden met de buitenafwerking.

Esthetisch :
Overweeg wat de impact zal zijn van het gekozen gevelmateriaal op de functie van het gebouw en de omgeving (bv. een kindvriendelijke speelruimte in een groene omgeving zal eerder een houten gevelbekleding dan een industriële gevelafwerking kunnen verdragen).

Functioneel :
Grenst de muur aan een speelplaats? Kan deze als spelelement dienst doen? Een duurzame, harde afwerking (bv. cementering) kan gebruikt worden als kaatsmuur, een broze afwerking (bv. leien) kan men best niet aanbrengen naast een voetbalveld.

1. MUURBEPLEISTERINGEN
Voor buitenbepleisteringen kan verwezen worden naar het onderdeel bepleisteringen waar de verschillende types zijn opgesomd, uitgelegd en vergeleken. Pleisters op basis van gips zijn niet geschikt voor buitengebruik.

Woordje uitleg
ü De buitenbepleistering zorgt voor een waterdichting van de muren. We raden aan te kiezen voor een dampopen pleister om scheuren en barsten te voorkomen. Vertrekkend van een enkele muur, kan je best eerst een stijve isolatieplaat (± 4cm) tegen de muur te bevestigen. Dan breng je de pleister aan op een licht wapeningsnet. Zo bereik je een bouwtechnisch optimale muur met een degelijke thermische isolatiewaarde (k-waarde minimum 0,6 W/m²k). PS (polystreen), PU (polyurethaan) en stijve rotswolachtige isolatieplaten komen in aanmerking.

! Een kwalitatieve en duurzame uitvoering van pleisterwerk op isolatie kan het best gebeuren door een gespecialiseerde firma.

Tips
Ü Onderaan de gevel is het aan te raden een plint (bv. in blauwe hardsteen of metselwerk) te voorzien, om te voorkomen dat opspattend vocht de sierpleister zou besmeuren.

2. BEPLATING – BEPLANKING
Bij onderstaande beplating/beplanking dient een houten of metalen regelwerk aangebracht te worden waartussen – in voorkomend geval – geïsoleerd wordt. Het aanbrengen van een waterdichte dampopen-folie en het vrijlaten van een ventilatiezone tussen isolatie en gevelbeplating / beplanking is aan te raden.
‘Waterdicht’ houdt in dat (regen)water tegengehouden wordt; ‘dampopen’ wil zeggen dat de waterdamp in de lucht op microscopisch niveau wel doorgelaten wordt en condensatie (neerslag van waterdamp tot water op koude(re) oppervlakte) voorkomen wordt.

• Materiaal
• prijs
• hanteerbaar-heid
• onderhoud & slijtage
• milieuvriende-lijkheid
• gebruiks-comfort

behandelde platen
- -
-
++
- -
n.v.t.

golfplaten
+
+
++
-
n.v.t.

leien
±
±
+
±
n.v.t.

vezelcement planchetten
-
++
+++
- -
n.v.t.

geprofileerde staalplaten
+
±
++
- - -
n.v.t.

houten shingles
- - -
- -
+
++
n.v.t.

houten planken
- -
++
+
++
n.v.t.

gevelbegroening
+++
+++
- -
+++
n.v.t.
 

& Terminologie:
behandelde plaat?
Ä Een behandelde plaat is een geperste plaat waarop een vochtwerende kunststoflaag werd aangebracht (bv. multiboard,…).

shingles?
Ä Dak en gevelbekleding bestaande uit smalle rechthoekige (gekliefde) houten plankjes die in overlapping moeten worden aangebracht (qua principe vergelijkbaar met leien).

gevelbegroening?
Ä Een eenvoudig lattenwerk als leidraad kan volstaan voor een muurbegroeiing (klimop, wilde wingerd, blauwe regen…). Wel zal het de nodige tijd vergen alvorens de gevel afgewerkt is. Een groenscherm heeft tevens een vochtregulerend effect. Hou er rekening mee dat niet alle begroeiingen wintergroen zijn en je – afhankelijk van je keuze – mogelijk ’s winters met een kale muur komt te zitten. Afhankelijk van de gekozen planten, is snoeien en verzorging nodig. Let wel, sommige soorten kunnen metselwerk beschadigen.

Woordje uitleg
ü In de handel worden kant en klare geschaafde planken voor gevelbekledingen aangeboden. De houten planken dienen geschikt te zijn voor buitentoepassingen Afhankelijk van de keuze is onderhoud nodig : houtsoorten uit duurzaamheidsklasse I en II (zeer duurzaam hout bv. tropische houtsoorten zoals afzelia (I); europese houtsoorten zoals kastanje (II), robinia (I-II)) vragen geen onderhoud maar zullen mogelijk na verloop van tijd verkleuren, bij houtsoorten uit duurzaamheidsklasse III en hoger (voorbeelden: oregon (III), meranti (III-IV) is behandeling en onderhoud noodzakelijk voor de levensduur van het hout). Zie ook onder het deel buitenschrijnwerk.

ü Houtsoorten afkomstig uit ecologisch bosbeheer (uitgestippeld kap- en aanplantingsbeleid) zijn voorzien van een FSC-label en verdienen aanbeveling; bijvoorbeeld lariks, ceder, louro gamela. Kastanje is geschikt voor buitentoepassingen en afkomstig uit verantwoord bosbeheer, doch beschikt nog niet over een FSC-label.

3. SCHILDERWERKEN
Voor gevelbekleding met schilderwerk wordt verwezen naar het kadertje verfsoorten bij het deeltje wandafwerking.

Woordje uitleg
ü Over het algemeen zal schilderen de goedkoopste oplossing zijn. Het vraagt echter wel een regelmatiger onderhoud en kan geen thermische verbetering van de muur opleveren. Een gezonde dosis creativiteit kan een esthetisch en speels resultaat opleveren.