De statuten vormen het hart van de VZW en krijgen daarom hier wat extra aandacht. In de statuten formuleren de oprichters schriftelijk waarom ze een VZW willen oprichten en hoe ze gaan samenwerken. De statuten van een VZW zijn een aanvulling op de wettelijke bepalingen en mogen er dus nooit mee in de strijd zijn. De wet schrijft een aantal minimale bepalingen voor die je moet regelen in je statuten: een aantal gegevens van de oprichtende leden, de plaats waar de vzw gezeteld is, het doel van de organisatie, etcetera. Ben je benieuwd naar statuten van andere VZW’s, raadpleeg dan eens de databank met gegevens tot 30 juni 2003 of de databank met gegevens van na 30 juni 2003. Alleen het invoeren van een naam van een voor jou bekende VZW is meestal al voldoende.
De statuten hebben pas rechtsgeldigheid als ze op de eerste vergadering van het Algemeen bestuur van de VZW worden vastgesteld. Pas als alle leden die de VZW gesticht hebben de statuten ondertekenen kan tot de volgende stap worden overgegaan. Een klein maar niet onbelangrijk detail is nog dat op deze vergadering ook de leden van de Raad van Bestuur moeten worden benoemd. Daarna moeten de originele statuten worden neergelegd bij de griffe van de rechtbank van koophandel in jouw regio. Dit moet binnen 30 dagen na de stichtingsvergadering. Ben je op zoek waar zich een rechtbank van koophandel in jouw regio bevindt dan kun je deze linkraadplegen. Hier vind je alle adressen. De statuten zijn niet het enige wat moet neergelegd worden bij de griffie van de rechtbank van koophandel. Meer informatie hierover vind je elders op deze site.
De rechtbank zorgt vervolgens voor publicatie van de statuten in het Staatsblad hiervoor moet € 134,07 (tarief geldig op 1 oktober 2007) betaald worden. Dit kan met een cheque (op naam van Het Staatsblad) of via overschrijving op het rekeningnummer 679-2005502-27 van het Belgisch Staatsblad. Voor het actuele tarief is het altijd aan te raden om even te informeren bij de griffie van de rechtbank van koophandel. Ben je op zoek waar zich een rechtbank van koophandel in jouw regio bevindt dan kun je deze linkraadplegen. Hier vind je alle adressen.
Om je statuten ‘up-to-date’ te houden is het aan te raden om jaarlijks eens na te gaan of de statuten van je VZW nog actueel zijn. Dit kun je gemakkelijk combineren met de jaarlijkse verplichtingen. Er zijn er twee, namelijk allereerst het inleveren van een actuele ledenlijst uiterlijk een maand na elke verjaardag van de VZW bij de griffe van de rechtbank van koophandel in jouw regio. Daarnaast ben je ook verplicht om daar jaarlijks een jaarrekening binnen te brengen. Doe je dit drie jaar achtereen niet, dan loop je het grote risico dat je VZW ontbonden wordt.
Wanneer uit de toetsing van de statuten naar voren komt dat het tot een wijziging moet komen, kan dit niet zomaar van de ene dag op de andere. Hiervoor moet een procedure gevolgd worden, waarbij aan een aantal voorwaarden voldaan moet worden. Onderstaande tabel laat in het kort schematisch zien welke dat zijn.
| Vragen die je moet stellen bij wijziging statuten | |
|
1. Wie kan de statuten wijzigen? |
Alleen voorbehouden aan de buitengewone Algemene Vergadering die door de Raad van Bestuur bijeen wordt geroepen. De Raad van Bestuur kan een adviserende rol spelen. |
|
2. Hoe moet de buitengewone Algemene Vergadering bijeen geroepen worden? |
Kan alleen door Raad van Bestuur, de voorwaarden waaraan voldaan moet worden:
|
| 3. Welk aanwezigheidsquorum is vereist? |
2/3e van de vaste leden van de Algemene vergadering moeten aanwezig of vertegenwoordigd zijn (in de statuten kan mogelijks een ‘zwaarder’ quorum vermeld zijn). Indien quorum niet gehaald:
|
|
4. welk stemquorum is vereist? |
|
| 5. Welke openbaarmakingvereisten zijn er? |
Wanneer wijzigingen zijn aangenomen:
|
Een buitengewone algemene vergadering dient ook om de uitsluiting van een lid, de vrijwillige ontbinding van de VZW en een omzetting van een VZW in een vennootschap sociaal oogmerk (VSO) te regelen.
De statuten van een vereniging zonder winstgevend doel moeten de volgende zaken verplicht vermelden: