Veiligheid

Een goede werking met leuke activiteiten staat in de meeste jeugdverenigingen op de eerste plaats in de prioriteitenlijst. En maar goed ook. Maar vaak gaat er minder aandacht naar veiligheid van jeugdlokalen. Begrijpelijk, want het is ook geen eenvoudige materie, om verschillende redenen:

• Financieel: veiligheid kost heel wat geld
• Geen topprioriteit voor jonge leidings- of bestuursploeg: veiligheid staat dwars op avontuur
• Voortdurende aandacht: in een snel wisselende begeleidingsploeg is dat niet evident
• Kennis van zaken: vaak is er een tekort aan kennis van zaken
• ...

Anderzijds behoort een veilige (speel)omgeving en dus het voorkomen van ongevallen tot de pedagogische verantwoordelijkheid van jeugdwerkers. Daarom een woordje uitleg.

Brandveiligheid

Over de wettelijke voorschriften in verband met brandveiligheid is er nog heel wat onduidelijkheid. In principe is het altijd de burgemeester die als hoofd van de brandweer verantwoordelijk is. In het gemeentelijke politiereglement zijn meestal een aantal bepalingen vastgelegd.

Daarnaast bestaan er wel een aantal algemene, nationale normen, maar die worden voortdurend verfijnd en uitgevoerd door de plaatselijke brandweer. Er is het KB van 7 juli 1994 tot vaststelling van de basisnormen voor de preventie van brand en ontploffing waaraan de nieuwe gebouwen moeten voldoen. Verder heb je nog de Vlarem-wetgeving, waarbij enkele brandveiligheidsnormen in de milieuvergunning vervat zitten. Jeugdlokalen vallen hier meestal niet onder.

Wil je je lokaal verhuren voor overnachtingen (als jeugdverblijfscentrum), dan is er wel een aparte regelgeving over brandveiligheids- en hygiënenormen waar je aan moet voldoen om erkend te worden (zie Verhuur op bladzijde 126).

We zetten enkele algemene aandachtspunten voor een brandveilig jeugdlokaal op een rijtje.

• Zorg voor een goed alarmsysteem (telefoon, lijstje hulpdiensten, branddetectoren...). Vergeet de batterijen van branddetectoren niet tijdig te vervangen.
•  Zorg ervoor dat evacuatiedoorgangen altijd vrij zijn. Hang een evacuatieplan uit en zorg voor correcte pictogrammen (bv. nooduitgang). Ook noodverlichting in lokalen en doorgangen is een must.
• Zorg voor voldoende blusapparaten en blusdekens. Laat de blusapparaten ook op tijd en stond keuren.
• Zorg voor een algemene veiligheidsattitude. Branddeuren zijn niet voor niets branddeuren: die horen dus gesloten te zijn. Wanneer dat een probleem zou zijn (bv. berging toog), kan je architect wel ‘bij brand zelfsluitende deuren’ voorzien, maar die zijn duur.

Elektriciteit

Check zeker of er aarding voorzien is. Zorg ervoor dat de elektriciteitskast in orde is (verliesstroomschakelaar aanwezig, zekeringen...) en dat de stopcontacten in orde zijn (aardingspin, kindveilig, keurmerk CEBEC, niet beschadigd...). Laat de installatie minstens om de vijf jaar grondig controleren door een erkend keuringsorganisme (bv. Vincotte of BTV).

Verwarming

• Elektriciteit: geen brandbare stoffen in de omgeving, geregeld de thermostaat controleren
• Aardgas: leidingen geel geschilderd, gekeurde ketel (keurmerk BENOR), aangesloten op schoorsteen, gasdetector
• Propaan/butaan: rechtopstaand stockeren in een zeer goed verluchte ruimte (= buiten), onderaan en bovenaan verlucht, gasleidingen in goede staat
• Kolen: kachel in goede staat, aangesloten op schoorsteen
• Stookolie: leidingen in goede staat, automatische blusinstallatie...

Verminder de kans op valpartijen

Ongeveer de helft van de ongelukjes is te wijten aan een val. Zorg ervoor dat de vloer effen is, niet te glad en goed onderhouden. Bij de trappen voorzie je een leuning (100 cm hoog) en voldoende verlichting. Zorg ook hier dat de treden niet te glad zijn of voorzie antislip.

Een veilige omgeving

In een ideale situatie liggen de lokalen afgeschermd van de openbare weg en zijn ze veilig te bereiken. Als je een afrastering plaatst, zorg er dan voor dat die minstens een meter hoog is. Zorg voor voldoende verlichting, ook buiten. Je kunt ervoor zorgen dat scherpe hoeken van drempels en vensterbanken afgerond worden. Regelmatig het terrein opruimen voorkomt veel ongelukken.

De brochure ‘Jeugdlokalen en verkeersveiligheid’ van Locomotief19 zal je alvast een heel eind verder brengen.

Over veiligheid van elektrische installaties en gasinstallaties penden enkele keuringsorganismen nuttige brochures neer. Deze zijn ook op
www.jeugdlokalen.be te downloaden. Op de site www.gasinfo.be vind je ook heel wat info over gasaansluiting.

Wanneer wat keuren?

• Elektrische installatie:
  - Keuring verplicht na aanleg
  - Daarna best elke 5 jaar controle
• Gastoestellen (ketels e.a.)
  - Installatie door erkende installateur
  - Daarna elke 2 jaar controle
• Gasinstallatie (de gasmeter, de binnenleiding en de gebruikstoestellen)
  - Controle en keuring na aanleg
  - Daarna jaarlijkse keuring
• Kleine blustoestellen
  - Vervanging is aan te raden na 25-30 jaar
  - Jaarlijkse controle
• Bovengrondse stookolietanks
  - Gewoonlijk controle om de 3 jaar (klasse 3) of om de 5 jaar (indien < 5000 liter)
• Ondergrondse stookolietanks
  - Meestal controle om de 2 (of 1) jaar (klasse 3) of om de 3 à 4 jaar (indien < 5000 liter) – afhankelijk van gebruikte materialen en leeftijd
• Schouwen nodig voor verwarming op basis van onzuivere verbranding
  - Jaarlijks onderhoud
• ...